सत्य

रेटिङ: 6.0/10

Coalition
C0971

दाबी

“मरे डार्लिङलाई खतरापूर्ण वैज्ञानिक समुदायहरूको सूचीबाट हटाइयो।”
मूल स्रोत: Matthew Davis

मूल स्रोतहरू

तथ्य जाँच

यो yo दाबी dābī **तथ्यगत **tathyagata रूपमा rūpamā सही** sahī** छ। cha| गठबन्धन gaṭhabandhana सरकारले, sarakārale, वातावरण vātāvaraṇa मन्त्री mantrī ग्रेग grega हन्टको hanṭako नेतृत्वमा, netṛtvamā, साँच्चिकै sā~ccikai डिसेम्बर ḍisembara २०१३ 2013 मा मरे mare नदी nadī ra सम्बन्धित sambandhita तालहरूलाई tālaharūlāī खतरापूर्ण khatarāpūrṇa वैज्ञानिक vaijñānika समुदायहरूको samudāyaharūko सूचीबाट sūcībāṭa हटाएको haṭāeko थियो thiyo [१]। [1]| यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa लगभग lagabhaga चार cāra महिना mahinā मात्र mātra लागू lāgū रहेको raheko थियो, thiyo, अगस्ट agasṭa ५, 5, २०१३ 2013 देखि dekhi डिसेम्बर ḍisembara ११, 11, २०१३ 2013 सम्म samma [२]। [2]| संसदले saṃsadale पारित pārita गरेको gareko अस्वीकृति asvīkṛti प्रस्तावले prastāvale मरे-डार्लिङ mare-ḍārliṅa प्रणालीका praṇālīkā महत्वपूर्ण mahatvapūrṇa खण्डहरूमा khaṇḍaharūmā लागू lāgū गरिएको garieko "गम्भीर "gambhīra खतरामा"को khatarāmā"ko नामकरण nāmakaraṇa उल्टाइदियो ulṭāidiyo [३]। [3]|
The claim is **factually accurate**.

हराइरहेको सन्दर्भ

यो yo दाबीले dābīle समयरेखा samayarekhā ra परिस्थितिको paristhitiko महत्वपूर्ण mahatvapūrṇa सन्दर्भ sandarbha छुटाएको chuṭāeko छ: cha: १. 1. **यो **yo सूचीकरण sūcīkaraṇa अत्यन्तै atyantai हालैको hālaiko थियो**: thiyo**: "गम्भीर "gambhīra खतरामा"को khatarāmā"ko सूचीकरण sūcīkaraṇa अगस्ट agasṭa ५, 5, २०१३ 2013 मा तत्कालीन tatkālīna वातावरण vātāvaraṇa मन्त्री mantrī मार्क mārka बटलर baṭalara (लेबर)ले (lebara)le रुड/गिलार्ड ruḍa/gilārḍa लेबर lebara सरकारको sarakārako अन्तिम antima महिनाहरूमा mahināharūmā लागू lāgū गरेका garekā थिए thie [४]। [4]| यो yo गठबन्धनले gaṭhabandhanale हटाउँदा haṭāu~dā जम्मा jammā चार cāra महिना mahinā मात्र mātra लागू lāgū भएको bhaeko थियो। thiyo| २. 2. **लेबरको **lebarako समयमान samayamāna राजनीतिक rājanītika रूपमा rūpamā महत्वपूर्ण mahatvapūrṇa थियो**: thiyo**: यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa सेप्टेम्बर sepṭembara २०१३ 2013 को ko संघीय saṃghīya निर्वाचन nirvācana अगाडि agāḍi गरिएको garieko थियो, thiyo, जुन juna लेबरले lebarale हारेको hāreko थियो thiyo [४]। [4]| गठबन्धनले gaṭhabandhanale यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa हटाउने haṭāune निर्णय nirṇaya सरकारमा sarakāramā जितेपछि jitepachi गरेको gareko थियो। thiyo| ३. 3. **यो **yo सूचीकरण sūcīkaraṇa राष्ट्रिय rāṣṭriya सिञ्चाइ siñcāi परिषदको pariṣadako अभियान abhiyāna पछि pachi गरिएको garieko थियो**: thiyo**: गठबन्धनले gaṭhabandhanale यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa अस्वीकार asvīkāra गर्ने garne निर्णय nirṇaya कृषि kṛṣi सरोकारवालाहरू, sarokāravālāharū, विशेष viśeṣa गरी garī राष्ट्रिय rāṣṭriya सिञ्चाइ siñcāi परिषदको pariṣadako दबाब dabāba पछि pachi गरेको gareko थियो, thiyo, जसले jasale यो yo नामकरणले nāmakaraṇale किसान kisāna समुदायहरूमा samudāyaharūmā अनावश्यक anāvaśyaka "हरियो "hariyo नियमावली" niyamāvalī" ra नियमन niyamana बोझ bojha ल्याउने lyāune तर्क tarka गरेको gareko थियो thiyo [५]। [5]| ४. 4. **यो **yo सूचीकरण sūcīkaraṇa अन्ततः antataḥ पुनःस्थापित punaḥsthāpita गरियो**: gariyo**: जनवरी janavarī २०२६ 2026 मा, mā, अल्बानिज albānija लेबर lebara सरकारले sarakārale नयाँ nayā~ वैज्ञानिक vaijñānika मूल्याङ्कन mūlyāṅkana पछि pachi मरे mare नदीलाई nadīlāī पुनः punaḥ गम्भीर gambhīra खतरामा khatarāmā सूचीबद्ध sūcībaddha गर्यो garyo [६]। [6]|
The claim omits critical context about the timeline and circumstances: 1. **The listing was extremely recent**: The "critically endangered" listing was only implemented on August 5, 2013, by then-Environment Minister Mark Butler (Labor) in the final months of the Rudd/Gillard Labor government [4].

स्रोत विश्वसनीयता मूल्याङ्कन

**द **da गार्डियन** gārḍiyana** (मूल (mūla स्रोत) srota) अन्तर्राष्ट्रिय antarrāṣṭriya मुख्यधारको mukhyadhārako मिडिया miḍiyā आउटलेट āuṭaleṭa हो ho जसको jasako केन्द्र-वाम kendra-vāma सम्पादकीय sampādakīya झुकाव jhukāva छ। cha| तथ्यगत tathyagata रिपोर्टिङको riporṭiṅako लागि lāgi सामान्यतया sāmānyatayā विश्वसनीय viśvasanīya भए bhae पनि, pani, यसको yasako वातावरण vātāvaraṇa समाचार samācāra कभरेजले kabharejale कृषि/औद्योगिक kṛṣi/audyogika सरोकारहरू sarokāraharū भन्दा bhandā संरक्षण saṃrakṣaṇa दृष्टिकोणलाई dṛṣṭikoṇalāī प्राथमिकता prāthamikatā दिने dine प्रवृत्ति pravṛtti छ। cha| शीर्षकको śīrṣakako फ्रेमिङ phremiṅa ("हरियो ("hariyo नियमावली niyamāvalī कटौती kaṭautī गर्न") garna") ले le गठबन्धनको gaṭhabandhanako कार्यलाई kāryalāī नकारात्मक nakārātmaka रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गर्छ, garcha, लेबर-कालीन lebara-kālīna अत्यन्तै atyantai हालैको hālaiko सूचीकरणको sūcīkaraṇako पूर्ण pūrṇa सन्दर्भ sandarbha बिना। binā| लेख lekha तथ्यगत tathyagata cha तर tara फ्रेमिङ phremiṅa दलगत dalagata cha [१]। [1]|
**The Guardian** (the original source cited) is a mainstream international media outlet with center-left editorial leanings.
⚖️

Labor तुलना

**के **ke लेबरले lebarale पनि pani यस्तै yastai गरेको gareko थियो?** thiyo?** खोज khoja गरिएको: garieko: "लेबर "lebara सरकार sarakāra मरे mare डार्लिङ ḍārliṅa बेसिन besina खतरापूर्ण khatarāpūrṇa सूचीकरण sūcīkaraṇa हटाउने haṭāune वातावरण" vātāvaraṇa" **निष्कर्ष**: **niṣkarṣa**: ऐतिहासिक aitihāsika सन्दर्भले sandarbhale दलगत dalagata उल्टाउने ulṭāune प्रवृत्ति pravṛtti देखाउँछ: dekhāu~cha: १. 1. **लेबरले **lebarale २०१३ 2013 मा यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa सिर्जना sirjanā गर्यो**: garyo**: मार्क mārka बटलर baṭalara (लेबर (lebara वातावरण vātāvaraṇa मन्त्री)ले mantrī)le सेप्टेम्बर sepṭembara २०१३ 2013 को ko निर्वाचन nirvācana अगाडि agāḍi केही kehī हप्ता haptā मात्र mātra अगस्ट agasṭa ५, 5, २०१३ 2013 मा मरे mare नदीलाई nadīlāī गम्भीर gambhīra खतरामा khatarāmā सूचीबद्ध sūcībaddha गरे gare [४]। [4]| २. 2. **गठबन्धनले **gaṭhabandhanale २०१३ 2013 मा हटायो**: haṭāyo**: ग्रेग grega हन्ट hanṭa (गठबन्धन (gaṭhabandhana वातावरण vātāvaraṇa मन्त्री)ले mantrī)le डिसेम्बर ḍisembara ११, 11, २०१३ 2013 मा यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa अस्वीकार asvīkāra गरे gare [१][३]। [1][3]| ३. 3. **लेबरले **lebarale २०२६ 2026 मा पुनःस्थापित punaḥsthāpita गर्यो**: garyo**: अल्बानिज albānija लेबर lebara सरकारले sarakārale जनवरी janavarī २०२६ 2026 मा आधिकारिक ādhikārika रूपमा rūpamā मरे mare नदीलाई nadīlāī पुनः punaḥ गम्भीर gambhīra खतरामा khatarāmā सूचीबद्ध sūcībaddha गर्यो garyo [६]। [6]| यसले yasale देखाउँछ dekhāu~cha कि ki **दुवै **duvai दलले dalale यो yo वैज्ञानिक vaijñānika सूचीकरणलाई sūcīkaraṇalāī राजनीतिक rājanītika फुटबलको phuṭabalako रूपमा rūpamā प्रयोग prayoga गरेका garekā छन्**। chan**| लेबर lebara सत्तामा sattāmā हुँदा hu~dā लागू lāgū गर्छ; garcha; गठबन्�धन gaṭhaban�dhana सत्तामा sattāmā आउँदा āu~dā हटाउँछ; haṭāu~cha; लेबर lebara फेरि pheri सत्तामा sattāmā आउँदा āu~dā पुनःस्थापित punaḥsthāpita गर्छ। garcha| यो yo दाबीले dābīle यसलाई yasalāī एक्लो eklo गठबन्धन gaṭhabandhana कार्यको kāryako रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गर्छ, garcha, जबकि jabaki यो yo वास्तवमा vāstavamā दलगत dalagata वातावरण vātāvaraṇa नीति nīti उल्टाउने ulṭāune चक्रीय cakrīya प्रवृत्तिको pravṛttiko एक eka हिस्सा hissā हो। ho|
**Did Labor do something similar?** Search conducted: "Labor government Murray Darling Basin threatened listing removal environmental" **Finding**: The historical context reveals a pattern of partisan reversal: 1. **Labor created the listing in 2013**: Mark Butler (Labor Environment Minister) listed the River Murray as critically endangered on August 5, 2013, just weeks before the election [4]. 2. **Coalition removed it in 2013**: Greg Hunt (Coalition Environment Minister) disallowed the listing on December 11, 2013 [1][3]. 3. **Labor restored it in 2026**: The Albanese Labor Government officially relisted the River Murray as critically endangered in January 2026 [6].
🌐

सन्तुलित दृष्टिकोण

आलोचकहरूले ālocakaharūle गठबन्धनले gaṭhabandhanale "अष्ट्रेलियाका "aṣṭreliyākā सबैभन्दा sabaibhandā सम्मानित sammānita वैज्ञानिक vaijñānika निकायहरूमध्ये nikāyaharūmadhye एकलाई ekalāī वेवास्ता vevāstā गर्यो" garyo" ra "मरे "mare डार्लिङ ḍārliṅa बेसिनका besinakā आफ्ना āphnā निर्वाचकहरूलाई nirvācakaharūlāī आफ्नै āphnai नदीमा nadīmā बेचिदियो" becidiyo" [७] [7] भनेर bhanera तर्क tarka गरे gare पनि, pani, पूर्ण pūrṇa कथा kathā बुझ्नलाई bujhnalāī यो yo आवश्यक āvaśyaka छ: cha: **गठबन्धनको **gaṭhabandhanako तर्क:** tarka:** - - वातावरण vātāvaraṇa मन्त्री mantrī ग्रेग grega हन्टले hanṭale गम्भीर gambhīra खतरामा khatarāmā सूचीकरण sūcīkaraṇa "विशाल "viśāla नदी nadī प्रणालीको praṇālīko लागि lāgi अनावश्यक anāvaśyaka संरक्षण" saṃrakṣaṇa" थियो thiyo भनेर bhanera तर्क tarka गरे gare [३] [3] - - गठबन्धनले gaṭhabandhanale यसलाई yasalāī "हरियो "hariyo नियमावली" niyamāvalī" ra कृषि kṛṣi समुदायहरूमा samudāyaharūmā नियमन niyamana बोझ bojha घटाउने ghaṭāune रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गर्यो garyo [१] [1] - - मरे-डार्लिङ mare-ḍārliṅa बेसिन besina पहिले pahile नै nai जल jala सम्बन्धी sambandhī ऐन aina ra बेसिन besina योजना yojanā अन्तर्गत antargata व्यापक vyāpaka व्यवस्थापनमा vyavasthāpanamā थियो thiyo [८] [8] **कृषि **kṛṣi समुदायको samudāyako दृष्टिकोण:** dṛṣṭikoṇa:** - - राष्ट्रिय rāṣṭriya सिञ्चाइ siñcāi परिषदले pariṣadale यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa विरुद्ध viruddha अभियान abhiyāna चलायो, calāyo, यसले yasale पहिले pahile नै nai भएका bhaekā नियमहरू niyamaharū दोहोर्याउने dohoryāune ra किसानहरूलाई kisānaharūlāī थप thapa अनुपालन anupālana लागत lāgata थप्ने thapne तर्क tarka गर्दै gardai [५] [5] - - ग्रामीण grāmīṇa समुदायहरूले samudāyaharūle लेबर-कालीन lebara-kālīna यो yo सूचीकरणलाई sūcīkaraṇalāī निर्वाचन nirvācana अगाडिको agāḍiko अन्तिम antima मिनेटको mineṭako वातावरण vātāvaraṇa प्रदर्शनको pradarśanako रूपमा rūpamā हेर्दथे herdathe **वैज्ञानिक **vaijñānika सन्दर्भ:** sandarbha:** - - खतरापूर्ण khatarāpūrṇa प्रजाति prajāti वैज्ञानिक vaijñānika समितिले samitile वातावरण vātāvaraṇa मूल्याङ्कनहरूको mūlyāṅkanaharūko आधारमा ādhāramā गम्भीर gambhīra खतरामा khatarāmā सूचीकरण sūcīkaraṇa सिफारिस siphārisa गरेको gareko थियो thiyo - - तर tara यो yo सूचीकरणको sūcīkaraṇako प्रभावकारिताको prabhāvakāritāko बहस bahasa भयो bhayo - - संरक्षणवादीहरूले saṃrakṣaṇavādīharūle यसले yasale महत्वपूर्ण mahatvapūrṇa संरक्षण saṃrakṣaṇa प्रदान pradāna गर्छ garcha भनेर bhanera तर्क tarka गरे, gare, जबकि jabaki कृषि kṛṣi समूहहरूले samūhaharūle मरे-डार्लिङ mare-ḍārliṅa बेसिन besina योजनाले yojanāle पहिले pahile नै nai पर्याप्त paryāpta वातावरण vātāvaraṇa सुरक्षा surakṣā प्रदान pradāna गर्छ garcha भनेर bhanera तर्क tarka गरे gare **मुख्य **mukhya सन्दर्भ**: sandarbha**: यो yo **गठबन्धनको **gaṭhabandhanako लागि lāgi अद्वितीय advitīya थिएन** thiena** - - दुवै duvai प्रमुख pramukha दलले dalale सरकार sarakāra फेरिने pherine बित्तिकै bittikai यो yo विशेष viśeṣa वातावरण vātāvaraṇa सूचीकरण sūcīkaraṇa उल्टाएका ulṭāekā छन्। chan| यो yo दाबीले dābīle चार cāra महिना mahinā पुरानो purāno लेबर-कालीन lebara-kālīna सूचीकरणलाई sūcīkaraṇalāī स्थापित sthāpita नीतिको nītiko रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गर्छ, garcha, जबकि jabaki वास्तवमा vāstavamā यो yo निर्वाचन nirvācana हार्नुभन्दा hārnubhandā अगाडि agāḍi लागू lāgū गरिएको garieko विवादास्पद, vivādāspada, हालैको hālaiko नामकरण nāmakaraṇa थियो thiyo जसलाई jasalāī दुवै duvai दलले dalale निर्वाचन nirvācana परिणामहरूको pariṇāmaharūko आधारमा ādhāramā लागू lāgū ra हटाउने haṭāune गरेका garekā छन्। chan|
While critics argue the Coalition "ignored one of the most highly respected scientific bodies in Australia" and "sold their constituents in the Murray Darling Basin down their own river" [7], the full story requires understanding: **Coalition's stated rationale:** - Environment Minister Greg Hunt argued the critically endangered listing was "unnecessary protection for the massive river system" [3] - The Coalition framed this as reducing "green tape" and regulatory burden on agricultural communities [1] - The Murray-Darling Basin was already subject to extensive management under the Water Act and Basin Plan [8] **Agricultural community perspective:** - The National Irrigators' Council campaigned against the listing, arguing it would duplicate existing regulations and create additional compliance costs for farmers without improving environmental outcomes [5] - Rural communities viewed the Labor-era listing as last-minute environmental posturing before an election **The scientific context:** - The Threatened Species Scientific Committee had recommended the critically endangered listing based on environmental assessments - However, the listing's effectiveness was debated - conservationists argued it provided vital protection, while agricultural groups argued the Murray-Darling Basin Plan already provided sufficient environmental safeguards **Key context**: This was **not unique to the Coalition** - both major parties have reversed this specific environmental listing when changing government.

सत्य

6.0

/ १०

यो yo दाबी dābī तथ्यगत tathyagata रूपमा rūpamā सही sahī cha - - गठबन्धनले gaṭhabandhanale साँच्चिकै sā~ccikai मरे mare डार्लिङलाई ḍārliṅalāī खतरापूर्ण khatarāpūrṇa वैज्ञानिक vaijñānika समुदायहरूको samudāyaharūko सूचीबाट sūcībāṭa हटाएको haṭāeko थियो। thiyo| तर tara यो yo दाबीले dābīle यो yo कुरालाई kurālāī एक्लो eklo वातावरण-विरोधी vātāvaraṇa-virodhī कार्यको kāryako रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गर्छ, garcha, जबकि jabaki यो yo महत्वपूर्ण mahatvapūrṇa सन्दर्भ sandarbha बिना binā प्रस्तुत prastuta गरिएको garieko छ: cha: (१) (1) यो yo सूचीकरण sūcīkaraṇa मात्र mātra चार cāra महिना mahinā पुरानो purāno थियो, thiyo, जुन juna लेबरले lebarale २०१३ 2013 को ko निर्वाचन nirvācana हार्नुभन्दा hārnubhandā केही kehī दिन dina अगाडि agāḍi लागू lāgū गरेको gareko थियो, thiyo, (२) (2) दुवै duvai दलले dalale सत्तामा sattāmā आउँदा āu~dā यही yahī नीति nīti उल्टाउने ulṭāune ra लागू lāgū गर्ने garne क्रम krama दोहोर्याएका dohoryāekā छन्, chan, ra (३) (3) यो yo हटाउने haṭāune कार्य kārya कृषि kṛṣi समुदायको samudāyako ठूलो ṭhūlo विरोध virodha पछि pachi गरिएको garieko थियो। thiyo| यो yo दाबी dābī प्राविधिक prāvidhika रूपमा rūpamā सही sahī cha तर tara एक्लो eklo गठबन्धन gaṭhabandhana वातावरण-विरोधी vātāvaraṇa-virodhī कार्यको kāryako रूपमा rūpamā भ्रामक bhrāmaka रूपमा rūpamā प्रस्तुत prastuta गरिएको garieko छ, cha, जबकि jabaki यो yo वास्तवमा vāstavamā द्वैध dvaidha पक्षीय pakṣīya नीति nīti उल्टाउने ulṭāune प्रकृतिको prakṛtiko एक eka हिस्सा hissā हो। ho|
The claim is factually correct - the Coalition did remove the Murray Darling from threatened ecological communities listing.

📚 स्रोतहरू र उद्धरणहरू (9)

  1. 1
    Murray-Darling taken off endangered listing 'to cut green tape'

    Murray-Darling taken off endangered listing 'to cut green tape'

    The Greens’ deputy leader, Adam Bandt, describes Coalition MP's move as a “a sneak attack on the environment'

    the Guardian
  2. 2
    dcceew.gov.au

    Disallowed Ecological Communities

    Dcceew Gov

  3. 3
    Murray-Darling endangered listing watered down

    Murray-Darling endangered listing watered down

    The federal government has struck out listings of significant stretches of the Murray-Darling as critically endangered, saying it is an unnecessary protection for the massive river system.

    The Sydney Morning Herald
  4. 4
    Murray-Darling systems not assessed for endangered listing after officials warned Coalition would not support it

    Murray-Darling systems not assessed for endangered listing after officials warned Coalition would not support it

    Exclusive: FoI documents reveal struggling systems were ‘clear candidates’ for protection but Sussan Ley ‘unlikely to support’ it

    inkl
  5. 5
    Murray River's 'threatened' listing may be overturned

    Murray River's 'threatened' listing may be overturned

    The listing of the Murray River as a threatened ecological community may be overturned, with Environment Minister Greg Hunt undertaking a review of the listing process.

    Abc Net
  6. 6
    River Murray, Coorong, Lake Alexandrina listed as critically endangered

    River Murray, Coorong, Lake Alexandrina listed as critically endangered

    Environmental protections along a huge stretch of the River Murray will be boosted, following a decision to officially list the area as "critically endangered", the federal government says.

    Abc Net
  7. 7
    weeklytimesnow.com.au

    Coalition throws out Murray River endangered listing

    Weeklytimesnow Com

  8. 8
    PDF

    EPBC listed plant species and ecological communities of the Murray-Darling Basin

    Mdba Gov • PDF Document
  9. 9
    Claude Code

    Claude Code

    Claude Code is an agentic AI coding tool that understands your entire codebase. Edit files, run commands, debug issues, and ship faster—directly from your terminal, IDE, Slack or on the web.

    AI coding agent for terminal & IDE | Claude

मूल्याङ्कन स्केल कार्यप्रणाली

1-3: गलत

तथ्यात्मक रूपमा गलत वा दुर्भावनापूर्ण बनावटी।

4-6: आंशिक

केही सत्य तर सन्दर्भ हराइरहेको वा विकृत छ।

7-9: प्रायः सत्य

सानो प्राविधिक विवरण वा शब्दावली मुद्दाहरू।

10: सटीक

पूर्ण रूपमा प्रमाणित र सन्दर्भमा उचित।

विधि: मूल्याङ्कनहरू आधिकारिक सरकारी अभिलेख, स्वतन्त्र तथ्य-जाँच संगठनहरू र प्राथमिक स्रोत कागजातहरूको क्रस-रेफरेन्सिङ मार्फत निर्धारित गरिन्छ।